NICHE 2

Umsagnasvæði |

Spila hljóð | Hlaða niður efni:

Hjálpaðu okkur að bæta þjálfunarefni NICHE með því að bæta við athugasemdum

Vinsamlegast tilgreindu faglega stöðu ykkar eða reynslu:

	a.	ICH rekstraraðili
	b.	Fagaðili í starfsmenntun
	c.	Annað

2. Vinsamlegast metið eftirfarandi þátt þjálfunarefnisins:

Vinsamlegast gefið eftirfarandi þætti þjálfunarefnisins einkunn á skalanum 1 til 5	Mjög ósammála	Ósammála	Hlutlaust	Sammála	Mjög sammála
1. Viðfangsefnið sem farið er yfir í námskeiðinu eiga vel við.
2. Ég er ánægð(ur) með þjálfunina sem var boðið var uppá
3. Þjálfunarefnið hentaði vel þörfum mínum.
4. Ég öðlaðist nýja þekkingu og færni með þessari þjálfun
5. Ég treysti mér vel til að hagnýta þjálfunarefnið í verki.
6. Tímalengd þjálfunarinnar var hæfileg

Vinsamlegast hjálpaðu okkur að bæta NICHE 2 þjálfunarefnið með því að senda okkur frekar athugasemdir

Jákvæðir þættir	Atriði sem má bæta

4. Uppbygging NICHE-vettvangsins

Vinsamlegast gefið eftirfarandi þætti NICHE-vettvangsins einkunn á skalanum 1 til 5	Mjög ósammála	Ósammala	Hlutlaust	Sammála	Mjög ósammála
1. Niche-vettvangurinn er auðveldur í notkun og einfaldur yfirferðar
2. Þjálfunarefnið á NICHE-vettangnum er auðvelt að finna, nálgast og nota.
3. Á heildina litið er ég ánægð(ur) með NICHE-vettvanginn

5. Vinsamlegast hjálpaðu okkur að bæta NICHE-vettvanginn með því að útskýra endurgjöfina nánar með fleiri athugasemdum

Jákvæðir þættir	Atriði sem má bæta

Að skilja áhrif loftslagsbreytinga á ICH (óáþreifanlegan menningararf)

Inngangur – Hvers vegna loftslagsbreytingar skipta máli fyrir ICHSmelltu til að lesa

	Loftslag mótar mjög það umhverfi þar sem menningarlegar venjur og siðir þróast og viðhaldast
	Þegar vistkerfi breytist missa menningarlegar venjur stöðug vistfræðileg viðmið og tengipunkta
	Breytt landslag og umhverfisaðstæður endurmóta félagslíf og samfélagsgerð
	Að skilja þessi tengsl er lykilatriði til að byggja upp seiglu

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Loftslagsdrifkraftar sem hafa áhrif á óáþreifanlegan menningararfSmelltu til að lesa

	Umhverfisbreytingar raska rótgrónum vistfræðilegum vísbendingum
	Skipulagning samfélagsins og félagsleg samheldni verður fyrir áhrifum
	Helgisiðir missa merkingu þegar náttúruleg tímasetning verður óáreiðanleg
	Þessar raskanir ógna samfellu menningarlegrar sjálfsmyndar

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Áhrif loftslagsbreytinga á sviði óáþreifanlegs menningararfsSmelltu til að lesa

Helgisiðir og félagslegar venjur missa tengsl sín við umhverfið	Munnlegar hefðir fara að stangast á við vistfræðilegan veruleika
Handverk dregst saman þegar efniviður verður af skornum skammti eða hverfur	Matararfur breytist undir nýjum vistfræðilegum þrýstingi

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Hvernig ICH flyst milli kynslóða þegar loftslagið breytistSmelltu til að lesa

	Flutningar rjúfa tengsl ungs fólks við menningarlegt lærdómsumhverf Áhrif loftslagsbreytinga neyða margar fjölskyldur til að flytja búferlum af öryggisástæðum, vegna atvinnu eða til að tryggja einfaldlega afkomu sína. Þegar ungt fólk yfirgefur samfélög sín missir það daglegt aðgengi að öldungum og þeim aðstæðum þar sem hefðbundin þekking er venjulega séð, iðkuð og miðluð.
	Öldungar einangrast þar sem handhöfum þekkingar fækka Eldri iðkendur verða oft eftir í versnandi umhverfi þar sem menningarlegar hefðir áttu sér sögulega rætur. Án lærlinga eða reglulegra samskipta við yngri kynslóðir er sú þekking sem þeir búa yfir í hættu á að glatast.
	Efnahagslegur óstöðugleiki dregur úr tíma til menningarlegrar iðkuna Fjölskyldur sem verða fyrir áhrifum af raskaðri afkomu setja tekjuöflun í forgang fram yfir þátttöku í menningarlífi. Hefðir sem krefjat langvarandi þjálfunar, árstíðabundinnar skuldbindingar eða reglulegrar þátttöku í samfélaginu eru oft meðal þeirra fyrstu sem leggjast af.
	Sundurlaus samfélög missa sameiginlegt menningarminni Þegar fólk dreifist eða beinir kröftum sínum að því að uppfylla grunnþarfir fækka tækifærum til sameiginlegra samverustunda og sameiginlegrar staðfestingar á menningararfi. Með minni þátttöku og færri sameiginlegum reynslum veikjast þau félagslegu tengsl og kerfi sem halda óáþreifanlegum menningararfi uppi.

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Efnahagslegur óstöðugleiki og hnignun menningararfsSmelltu til að lesa

Skortur á efnislegum gæðum hamlar áframhaldandi iðkun handverks-hefða	Minni tími og svigrúm til helgunar menningar-starfi
Markaðslegur þrýstingur mótar og breytir menningarlegri tjáningu	Atvinnuhættir sem tengjast menningararfi eru undir miklu álagi

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Alþjóðleg dæmi um loftslagsáhrif á ICHSmelltu til að lesa

	Miðjarðarhafssjávarútvegssamfélög verða fyrir vistfræðilegri röskun Hlýrra haf breytir gönguleiðum fiskistofna og raskar langmótuðum þekkingarkerfum. Hefðbundin veiðarfæri verða síður árangursrík og helgisiðir sem tengjast árstíðabundinni uppskeru missa vægi þegar vistfræðilegar aðstæður breytast.
	Vetrarhefðir í Ölpunum veikjast vegna snjóleysis Hátíðir og árstíðabundnir viðburðir sem hafa jafnan miðast við fyrstu snjókomu eða vetrarskipti eru sífellt oftar felldir niður eða færðir til. Þessar breytingar veikja menningarlegt samhengi og draga úr tækifærum til þátttöku íbúa.
	Heimskautasamfélög missa fyrirsjáanleika umhverfisins Inúítaþekking á lestri hafíss verður óáreiðanlegri þegar hafís hegðar sér ófyrirsjáanlega. Þetta hefur áhrif á öryggi og menningarlega sjálfsmynd og dregur úr trausti samfélaga á rótgróinni hefðbundinni þekkingu.
	Menning á Kyrrahafseyjum missir helgistaði forfeðra Hækkandi sjávarstaða knýr fram flutning helgistaða og í sumum tilvikum heilla byggða. Þegar samfélög aðlagast nýju umhverfi þarf að endurmóta eða endurskapa menningarhætti í ókunnu landslagi.

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Samantekt einingar 1Smelltu til að lesa

1. Loftslagsbreytingar umbylta umhverfislegum undirstöðum ICH

Tap á fyrirsjáanleika í vistkerfum veikir helgisiði, þekkingu og venjur sem byggja á náttúrunni.

2. Félagslegur og efnahagslegur þrýstingur gerir menningu brothætta

Flutningar, rask á afkomu og lýðfræðilegar breytingar draga úr tækifærum til náms milli kynslóða og veikja þátttöku í menningarlífi.

3. Samfella arfleifðar byggir á stöðugu vistfræðilegu og félagslegu samhengi

Þegar landslag, auðlindir eða samfélagsgerð breytast missa hefðir þær forsendur sem þarf til merkingar, iðkunar og sjálfbærrar framtíðar.

4. Að skilja loftslagsáhrif er upphafspunktur aðlögunar

Eining 1 leggur grunn að því að greina þessar breytingar og undirbýr þátttakendur fyrir einingu 2, þar sem við skoðum hvernig samfélög nýta hefðbundna þekkingu og menningarlegar leiðir til að styrkja seiglu.

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Þekking samfélaga, hefðbundnar venjur og aðlögun

Inngangur – Samfélög sem lykilaðilar í aðlögun að loftslagsbreytingumSmelltu til að lesa

	Hefðbundin þekking verður til í gegnum langtímaathuganir á umhverfinu
	Menningarlegar venjur fela í sér aðlögunarleiðir og vitund um áhættu
	Félagsleg samheldni eflir sameiginlega seiglu
	Aðlögun tekst best þegar menning og nýsköpun vinna saman

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Hefðbundin vistþekking (TEK) og hlutverk hennar í loftslagsaðlögunSmelltu til að lesa

	TEK byggir á uppsafnaðri umhverfisþekkingu kynslóðanna Samfélög hafa lengi fylst með árstíðabreytingum, hegðun dýra, jarðvegsástandi og loftslagstengdum vísbendingum. Þessi uppsafnaða reynsla fólki gerir kleift að túlka umhverfið af mikilli nákvæmni og getur bætt við eða styrkt vísindaleg gögn.
	TEK styður sveigjanlega og staðbundna aðlögun Hefðbundin þekking hjálpar samfélögum að færa sáninartíma, breyta beitarleiðum, fjölga nytjaplöntum og búa sig undir öfgaveður. Sveigjanleiki hennar og náin tenging við staðbundnar aðstæður gerir TEK að lykilauðlind fyrir loftslagsseiglu.
	TEK felur í sér gildi umsjónar og gagnkvæmni Þekkingarkerfi af þessu tagi innihalda oft siðferðileg viðmið um ábyrga nýtingu auðlinda. Slík gildi styðja við heilbrigði staðbundinna vistkerfa og styrkja venjur sem draga úr viðkvæmni gagnvart loftslagsáhrifum.
	Loftslagsbreytingar ögra vistfræðilegum viðmiðum TEK Þegar vistkerfi færast út fyrir söguleg mynstur verða sumar hefðbundnar vísbendingar óáreiðanlegri. Þetta kallar á hraðari þróun TEK og undirstrikar þörfina á að skrá, endurvekja og samþætta TEK í víðtækari aðlögunaráætlanir.

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Árstíðabundin þekking og hlutverk hennar í aðlögun að loftslagsbreytingumSmelltu til að lesa

Árstíðatengd tímatöl móta menningarlegt og efnahagslegt líf	Breyttar árstíðir raska hefðbundinni tímasetningu og merkingu	Samfélög aðlagast með því að breyta eða endurhugsa árstíðabundin kennileiti	Dýnamíksk þekkingarkerfi efla seiglu samfélaga

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Aðlögunarhættir sem eru innbyggðir í menningarhefðirSmelltu til að lesa

	Margar menningarlegar hefðir urðu til sem aðferðir til að lifa af í náttúrulegu umhverfi
Aðlögunarhættir eru sterkastir þegar þeir njóta félagslegs stuðnings		Helgisiðir og venjur stýra sjálfbærri nýtingu náttúruauðlinda
	Menningarleg nýsköpun eykur seiglu samfélaga

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Félagsleg seigla: Sjálfsmynd, tilheyring og sameiginlegur styrkurSmelltu til að lesa

	Menningarleg sjálfsmynd veitir sálrænan stöðugleika
	Samheldni samfélagsins gerir samvinnubundna aðlögun mögulega
	Sagnamiðlun varðveitir sameiginlega minningu um fyrri áföll
	Menningarleg tengsl halda uppi þátttöku og miðlun þekkingar

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Alþjóðleg dæmisögur: Loftslagsaðlögun með TEKSmelltu til að lesa

	Bændur í Andesfjöllum endurvekja fornar aðferðir við veðurspá Með því að túlka stjörnur, vinda og skýjamyndanir spá samfélög í Andesfjöllum fyrir um breytileika úrkomu. Að blanda saman hefðbundnum spám og vísindalegum gögnum hjálpar til við að hámarka val á ræktun og bæta skipulag við loftslagsóvissu.
	Maasai-hirðar aðlaga beit með vistfræðilegum vísbendingum Flutningsbeit er stýrt af ástandi gróðurs, jarðvegsskilyrðum og hegðun dýra. Þessar TEK-byggðu aðferðir draga úr áhættu, styðja við heilsu hjarða og hjálpa til við að viðhalda jafnvægi vistkerfa.
	Samfélög á Kyrrahafseyjum samþætta helgisiðaþekkingu og loftslagsvísindi Siglingavenjur, viðvaranir um óveður og strandhelgisiðir eru endurtúlkaðir með því að sameina arfgenga þekkingu og nútímalegar loftslagsspár, sem styrkir viðbúnað samfélaga.
	Samfélög við Miðjarðarhaf skapa nýungar með blönduðum fiskveiðum Sjómenn aðlaga veiðarfæri, tímasetningar og helgisiði með því að samþætta TEK og vistfræðilegt eftirlit, og auka þannig seiglu þrátt fyrir breytingar á sjávartegundum og breytileg skilyrði í hafinu.

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Áskoranir fyrir hefðbundna vistfræðilega þekkingu (TEK) í breytilegu loftslagiSmelltu til að lesa

Vistfræðileg viðmið breytast of hratt		Kynslóðabil veikja samfellu í miðlun þekkingar

Stefnumótandi rammar líta oft fram hjá hefðbundinni þekkingu		Tap á líffræðilegri fjölbreytni grefur undan undirstöðum TEK

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Samantekt einingar 2Smelltu til að lesa

TEK er lykilauðlind í loftslagsaðlögun
Samfélög búa yfir djúpri vistfræðilegri þekkingu sem styður sjálfbær og staðbundin viðbrögð við umhverfisbreytingum.
Menningarlegar venjur fela í sér aðlögunarleiðir
Arfleifðartengd kerfi, svo sem helgisiðir, handverk, landbúnaður og siðir, bjóða upp á tímaprófaðar aðferðir til að takast á við loftslagsbreytileika og umhverfisáhættu.
Samheldni samfélags styrkir seiglu
Sjálfsmynd, að tilheyra og sameiginleg menningarleg minni skapa tilfinningalegan, sálrænan og skipulagslegan grunn sem gerir samfélögum kleift að aðlagast í sameiningu.
Að vernda TEK krefst fyrirbyggjandi stuðnings
Verndun, endurlífgun og innleiðing í stefnumótun eru nauðsynleg til að tryggja að TEK haldist lifandi og þróist áfram sem auðlind til að efla seiglu gagnvart loftslagsbreytingum og undirbúa þátttakendur fyrir einingu 3.

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Að byggja upp seiglu og sjálfbæra miðlun ICH

Inngangur – Hvers vegna seigla skiptir máli fyrir ICHSmelltu til að lesa

	Loftslagsbreytingar kalla á nýjar nálganir í verndun menningararfs
	Seigla sameinar menningarlega, félagslega og vistfræðilega þætti
	Frumkvæði og sjálfsforræði samfélaga eru lykilatriði í seiglu
	Eining 3 skoðar hagnýtar leiðir til að tryggja langtíma menningarlega samfellu

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Verndun ICH í breytilegu loftslagiSmelltu til að lesa

	Loftslagsmiðuð verndun hefst á áhættumati í leiðsögn samfélagsins
	Skjalfesting styrkir samfellu og framtíðaraðlögun
	Kvik verndun styður breytingar frekar en að varðveita hlutina „eins og þeir eru“
	Viðnámsþróttur gagnvart loftslagsbreytingum verður sjálfur hluti verndunar

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Menntun sem lykilþáttur í seiglu samfélagaSmelltu til að lesa

	Menntun tengir saman hefðbundna þekkingu og loftslagslæsi Með því að samþætta hefbundna vistfræðilega þekkingu (TEK) og vísindalega þekkingu fá ungmenni betri forsendr til að skilja vistfræðilegar breytingar á nákvæmari hátt. Þetta styrkir menningarlega sjálfsmynd, eykur umhverfisvitund og byggir upp aðlögunarhæfni sem er nauðsynleg til loftslagsseiglu.
	Skólar og námsumhverfi verða vettvangur miðlunar óáþreifanlegs menningararfs (ICH) með verkefnum í kennslustofum, vettvangsnám og leiðsagnaráætlanir eiga nemendur bein samskipti við eldri kynslóðir. Slík starfsemi styrkir kynslóðatengda miðlun þekkingar og styður við menningarlega samfellu, sérstaklega í samfélögum þar sem hefðbudnar leiðir til miðlunar eru að veikjast.
	Reynslunám stuðlar að merkinabærri þátttöku Vinnusmiðjur, lærlinganám í handverki, hefðir tengdar matararfleifð og náttúrutengt nám tengja ungt folk aftur við menningararfinn í gegnum virka þátttöku fremur en hlutlæga athugun. Þetta dýpkar skilning, eykur áhuga og styður við langtímaþátttöku í óáþreifanlegum menningararfi.
	Menntun eflir langtímaábyrgð á menningararfi Þegar ungmenni skilja bæði gildi menningararfs síns og þær loftslagsáskoranir sem að honum steðja verða þau virkir verndarar hans. Þetta veitir þeim vald til að þróa nýjar lausnir, laga hefðir þegar þörf krefur og tryggja áframhaldandi menningarlega samfellu til framtíðar.

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Þátttaka ungs fólks og kynslóðamiðlunSmelltu til að lesa

	Þátttaka ungs fólks lífgar upp á menningarhefðir
	Samskipti milli kynslóða viðhalda dýpt og áreiðanleika
	Stafræn verkfæri auka tækifæri til náms og skráningar
	Virkt ungt fólk verður framtíðarverðir menningarlegrar seiglu

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Menningarlegt landslag og umhverfisleg forsjáSmelltu til að lesa

	Seigla samfélaga hefst með verndun þess umhverfis þar sem ICH á sér líf
Heilbrigð vistkerfi efla leiðir til aðlögunar að lofslagbreytingum		Umhirða landslags styrkir menningarlega samfellu
	Samstjórnunarkerfi tengja saman hefðbundna vistfræðilega þekkingu (TEK) og stefnumótun

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Að fella ICH inn í stefnumótun um aðlögun að loftslagsbreytingumSmelltu til að lesa

Stefna þarf að viðurkenna að ICH sé bæði viðkvæmt og aðlögunarhæft
Það ætti ekki einungis að líta á óáþreifanlegan menningararf sem eitthvað sem er í hættu. Það felur einnig í sér venjur, færni og þekkingarkerfi sem leggja beint af mörkum til aðlögunar að loftslagsbreytingum.
Áhrifagreiningar með menningarlegri vídd styrkja áætlanagerð um aðlögun
Að innleiða menningarlega vídd í aðlögunarstefnu tryggir að ákvarðanir um flutninga, skipulag landnotkunar, innviði eða náttúruvernd valdi ekki óafvitandi skaða á arfleifð.
TEK eykur gæði vísindalegrar loftslagsáætlanagerðar
Að samþætta hefðbundna vistfræðilega þekkingu við vísindalegar spár skilar nákvæmari og staðbundnari aðlögunaraðgerðum sem samfélög treysta og tileinka sér
Menningarleg seigla eflir heildarseiglu samfélaga
Stefnumótun sem metur arfleifð að verðleikum styrkir félagslega samheldni, þátttöku og aðlögun undir forystu samfélaga — sem eru lykilstoðir loftslagsseiglu.

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Alþjóðleg dæmi: Seigla ICH í verkiSmelltu til að lesa

	Fídjí: Endurhugsa helgisiði eftir strandrof Samfélög hafa flutt helgistaði inn til lands á sama tíma og þau varðveita kjarnamerkingu helgisiðanna. Með því að blanda saman gömlum heimsmyndum og nýju landslagi halda þau áfram hefðum þrátt fyrir tilfærslu af völdum umhverfisbreytinga.
	Noregur: Hreindýrabúskapur Sama aðlagast breytingum í vistkerfum Hirðar Samar samþætta gervihnattagögn við hefðbundna túlkun á snjó-, ís- og gróðurfari. Þetta blandaða þekkingarkerfi hjálpar þeim að rata um ófyrirsjáanlega vetur og verja menningarlega sjálfsmynd.
	Perú: Endurvakning vatnskerfa frá Inka-tímanum Bændur á staðnum endurlífga hefðbundnar áveituskurði og sameiginlega vatnshelgisiði til að takast á við óreglulega úrkomu. Þessar venjur styrkja bæði seiglu í landbúnaði og félagslega samheldni.
	Króatía: Strandbyggðir sameina TEK og hafvísindi Fiskimenn endurtúlka hefðbundna vistfræðilega þekkingu með því að nýta nútímalegt vistfræðilegt eftirlit, sem gerir kleift að halda áfram venjum tengdum sjóminjum þrátt fyrir breytingar á lífríki sjávar og breyttar aðstæður í hafinu.

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Að móta framtíð menningarlegrar seigluSmelltu til að lesa

Seigla byggist á lifandi og síbreytilegum menningararfi

Efling samfélaga tryggir varanlega samfellu

Aðlögun að loftslagsbreytingumer einnig menningarleg aðlögun

Framtíð menningarlegrar seiglu krefst þess að menning sé samþætt loftslagsstefnum

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Samantekt einingar 3Smelltu til að lesa

Seigla krefst verndunar sem styður umbreytingu, ekki eingöngu varðveislu
Loftslagsseigla í ICH verður til þegar verndun þróast lengra en einungis kyrrstæða vernd. Hefðir þurfa að geta aðlagast umhverfisálagi, með samfélagsgildi að leiðarljósi, án þess að missa kjarnamerkingu sína.
Menntun og þátttaka ungs fólks tryggir langtímasamfellu
Sjálfbær miðlun byggir á því að tengja yngri kynslóðir aftur við menningararfinn. Með reynslunámi, leiðsögn og stafrænni nýsköpun getur ungt fólk bæði lært og skapað og tryggir að aðlögun haldist rótgróin í menningarlegri sjálfsmynd.
Heilbrigð vistkerfi og menningarlandslag styrkja lífvænleika arfsins
Umhverfisvernd — byggð á bæði TEK og vísindalegri þekkingu — er nauðsynleg til að viðhalda þeim vistfræðilegu skilyrðum sem styðja helgisiði, handverk, matarhefðir og sjálfsmynd samfélaga. Menningarleg seigla er óaðskiljanleg vistfræðilegri seiglu.
Samþætting í stefnumótun gerir menningu að stoð loftslagsaðlögunar
Þegar stefna á sveitar- og landsvísu viðurkennir ICH sem stefnumótandi auðlind fá samfélög þann stuðning sem þarf til sjálfbærrar aðlögunar. Að samþætta menningu í aðlögunaráætlanir eykur samfellu, sjálfræði og aðlögun undir forystu samfélaganna sjálfra.

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Hugleiðing um lykilhugtök

Hugleiðing um lykilhugtökSmelltu til að lesa

1. Loftslagsbreytingar endurmóta umhverfis- og félagslegar undirstöður ICH
Breytt árstíðamynstur, tap á auðlindum, raskað landslag og loftslagsdrifinn fólksflutningur grafa undan þeim vistfræðilegu, efnahagslegu og félagslegu skilyrðum sem þarf til að lifandi menningararfur fái dafnað. Þessi áhrif veikja iðkun, merkingu og samfellu.

2. Samfélög búa yfir aðlögunarhæfri þekkingu sem styrkir seiglu
Hefðbundin vistfræðileg þekking, árstíðadagatöl, menningarleg viðmið og félagsleg samheldni mynda öflugar, staðbundnar leiðir til að takast á við umhverfisóvissu. Samfélög bregðast skapandi við með nýsköpun, endurtúlkun og sameiginlegum aðgerðum.

3. Seiglumikil verndun byggir á því að efla samfélög
Verndun, fræðsla til ungs fólks og umhverfisgæsla þurfa að styðja menningarlega umbreytingu frekar en að frysta hefðir í tíma. Loftslagsmiðuð stefna og samfélagsdrifnar leiðir tryggja að aðlögun haldi menningarlegri merkingu.

Aftur í yfirlitsmynd

Aftur í upphaf kafla

Prófaðu sjálfan þig!

Lýsing:

Greina hvernig loftslagsbreytingar hafa áhrif á þær umhverfislegu, félagslegu og efnahagslegu aðstæður sem viðhalda ICH.
Meta hlutverk hefðbundinnar vistfræðilegrar þekkingar og menningarlegrar iðkunar við að styðja við loftslagsaðlögun á forsendum samfélagsins.
Beita meginreglum um lifandi verndun til að leggja til aðlögunaráætlanir sem viðhalda menningarlegri merkingu ICH undir loftslagsálagi.
Samþætta menningarleg, vistfræðileg og menntunartengd sjónarhorn til að styðja við miðlun á milli kynslóða og þátttöku ungmenna í ICH.
Meta hvernig stefnumótun og samstjórnunarnálganir geta styrkt menningarlega seiglu og valdeflingu og þátttöku samfélagsins ivð skipulagningu loftslagsaðlögunar

GREENCOMP hæfni:

Skilja hvernig menningararfur, vistkerfi og loftslagsáhrif tengjast innbyrðis innan víðtækari félagsvistfræðilegra kerfa
Gera sér grein fyrir því hvernig umhverfisbreythingar geta endurmótað menningarhætti og sjá fyrir sér aðlögunarhæfar og sjálfbærar leiðir til framtíðar
Viðurkenna getuna til að starfa sem verndarar menningar og umhverfis, og stuðla þannig að aðlögun og verndunarstarfi undir forystu samfélagsins
Eiga samstarf þvert á kynslóðir og þekkingarkerfi til að hanna í sameiningu lausnir sem byggja á TEK, vísindum og gildum samfélagsins.
Þróa hæfnina til að aðlaga menningarhætti, kennsluaðferðir og verndaráætlanir til að bregðast við óvissu í loftslagsmálum.

Efnisorð eða lykilorð

Óáþreifanlegur menningararfur (ICH), loftlagsaðlögun, Hefbundin vistfræðileg þekking (TEK), menningarleg seigla, varðveisla á milli kynslóða, umhverfisstjórnun og ábyrð.

Markmið:

Markmið þessarar námseiningar er að dýpka skilning nemenda á því hvernig loftslagsbreytingar hafa áhrif á vistfræðilegan, samfélagslegan og menningarlegan grundvöll óáþreifanlegs menningararfs ICH. Hún veitir þátttakendum þekkingu og færni til að bera kennsl á, meta og styðja við samfélagsdrifna aðlögun með því að nýta hefðbundna visfræðilega þekkingu (TEK), verndunaraðferðir og seigluáætlanir sem eiga sér menningarlegar rætur. Einingin miðar einning að því að gera nemendum kleift að samþætta sjónarmið varðandi óáþreifanlegan menningararf inn í stefnumótun um sjálfbæra þróun og aðlögun að loftslagsaðlögun, til að styrkja menningarlega samheldni og seiglu samfélagsins.

Heimildaskrá

UNESCO (2020). Operational principles and modalities for safeguarding intangible cultural heritage in emergencies. Available at: https://ich.unesco.org/doc/src/Operational_Principles_and_Modalities_for_Safeguarding_ICH_in_Emergencies_EN.pdf

Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Available at: https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/

Barrette, P., Sudom, D. (2022). Sea ice in a changing climate and impact on Inuit communities. National Research Council of Canada. Available at: https://nrc-publications.canada.ca/eng/view/ft/?id=87524bc0-82ac-4c83-ac0e-f5765babd615
Bauer, T. N., W. De Jong, and V. Ingram. 2022. Perception matters: an Indigenous perspective on climate change and its effects on forest-based livelihoods in the Amazon. Ecology and Society 27(1):17. https://doi.org/10.5751/ES-12837-270117
Corradini, P. et al. (2023). Report on the Effects of Climate Change on the Alpine Space Snow Tourism Destinations. BeyondSnow. Available at: alpine-space.eu/project/beyondsnow/
De Juan, S., Ruiz-Frau, A., Villasante, S., Ospina-Alvarez, A. (2024). A threatened heritage: Sustainable alternatives for Mediterranean small-scale fisheries. Marine Policy, Vol. 163, 106148. https://doi.org/10.1016/j.marpol.2024.106148
FAO (2019). Pastoralism in Africa’s drylands. Rome. 52 pp. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
Lauer, M., Aswani, S. (2009). Indigenous Ecological Knowledge as Situated Practices: Understanding Fishers’ Knowledge in the Western Solomon Islands. American Anthropologist, Vol. 111, Issue 3, 317–329. https://doi.org/10.1111/j.1548-1433.2009.01135.x
Martyr-Koller, R. Thomas, A., Schleussner, C.-F., Nauels, A., Lissner, T. (2021). Loss and damage implications of sea-level rise on Small Island Developing States. Current Opinion in Environmental Sustainability, Vol. 50, 245-259. https://doi.org/10.1016/j.cosust.2021.05.001.
McMichael, C., Yee, M., Cornish, G., Lutu, A., McNamara, K. E. (2025). Adaptive capacity in Pacific Islands: Responding to coastal and climatic change in Nagigi village, Fiji. PLOS Clim 4(7): e0000504. https://doi.org/10.1371/ journal.pclm.0000504
Ojea, E., Lester, S. E., Salgueiro-Otero, D. (2020). Adaptation of Fishing Communities to Climate-Driven Shifts in Target Species. One Earth, 2(6), 544-556. https://doi.irg/10.1016/j.oneear.2020.05.012
Orlove, B., Chiang, J. C. H., Cane, M. A. (2002). Ethnoclimatology in the Andes. American Scientist. Vol. 90, 428-435.
Oskal, A., Turi, J. M., Mathiesen, S. D., Burgess, P. (Eds). (2009). EALÁT. Reindeer Herders' Voice: Reindeer Herding, Traditional Knowledge and Adaptation to Climate Change and Loss of Grazing Land. Fagtrykk Idé as, Alta.
Paoa, N., Fletcher, C. H., Azouri, A., Barbee, M., Anderson, T. R., Guiles, M., Habel, S., Thompson, P., McDonald, K., Tognacchini, C., Riroroko, G. W., Luther, D. S. (2025). Impacts of sea-level rise and wave inundation in the Tongariki Complex, Rapa Nui. Journal of Cultural Heritage, Vol. 75, 84-92. https://doi.org/10.1016/j.culher.2025.07.004.
Paparizzos, S., Attoh, E., Sutanto, S. J., Snoeren, N., Ludwig, F. (2023). Local rainfall forecast knowledge across the globe used for agricultural decision-making. Science of the Total Environment. Vol. 899, 165539. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.165539
Pearce, T., Ford, J., Willox, A. C., & Smit, B. (2015). Inuit Traditional Ecological Knowledge (TEK), Subsistence Hunting and Adaptation to Climate Change in the Canadian Arctic. Arctic, 68(2), 233–245. http://www.jstor.org/stable/43871322
Penca, J., Said, A., Cavallé, M., Pita, C., Libralato, S. (2021). Sustainable small-scale fisheries markets in the Mediterranean: weaknesses and opportunities. Maritime Studies 20, 141–155. https://doi.org/10.1007/s40152-021-00222-5
Said, A., Peri, I. and Molina, M. (2020). MedTEK: Traditional Ecological Knowledge of Mediterranean Small-scale Fishing Communities. Preliminary Findings in Cabo de Gata (Spain), Malta and Pantelleria island (Italy) sites. Low Imapct Fishers of Europe.
Sharifian, A., Fernandez-Llamazares, A., Wario, H. T., Molnar, Z., Cabeza, M. (2022). Dynamics of pastoral traditional ecological knowledge: a global state-of-the-art review. Ecology & Society, 27(1): 14. https://doi.org/10.5751/ES-12918-270114
UNESCO (2024). Guidance note: Climate action for living heritage. Available at: https://ich.unesco.org/doc/src/68292-EN.pdf
Valdivia, C., Seth, A., Gilles, J. L., García, M., Jiménez, E., Cusicanqui, J., … Yucra, E. (2010). Adapting to Climate Change in Andean Ecosystems: Landscapes, Capitals, and Perceptions Shaping Rural Livelihood Strategies and Linking Knowledge Systems. Annals of the Association of American Geographers, 100(4), 818–834. https://doi.org/10.1080/00045608.2010.500198

Seigla gagnvart loftslagsbreytingum og óáþreifanlegur menningararfur

Prófaðu sjálfan þig!

Hafa samband